Төҙөлөш өлкәһендә бетон нигеҙ ташы материалы булып тора, уның ныҡлығы һәм күп яҡлылығы өсөн хөрмәт ителә. Әммә уның ныҡлығын арттырыу эҙәрлекләү инженерҙар һәм тикшеренүселәр өсөн даими сәйәхәт булып тора. Һуңғы йылдарҙа ҙур иғтибар йыйған перспективалы хәл итеү ысулдарының береһе – иркен тотҡан тимер сүс ҡулланыу. Был инновацион продукт менән тәьмин итеүсе булараҡ, мин был һорауға ныҡлап инеү өсөн тулҡынланам: бетондың ныҡлығын яҡшыртҡан буш торған ос тимер сүсте яҡшыртаммы?
Аңлау иркен ҡармаҡлы аҙағы тимер сүс
Беҙ уның бетон ныҡлыҡҡа йоғонтоһон тикшерер алдынан, әйҙәгеҙ, тәүҙә аңлайыҡ, ниндәй иркен ҡармаҡлы ос тимер сүс. Был сүстәр, ғәҙәттә, юғары - ныҡлыҡ тимерҙән эшләнә, подключаться осонда дизайн менән. Ҡармаҡтар мөһим, сөнки улар бетон матрица эсендә яҡшыраҡ якорь бирә. Бетонға ҡатышҡанда, был сүстәр осраҡлы рәүештә тарала, өс үлсәмле нығытыу селтәрен булдыра.
Төрлө типтағы эләккән ос тимер сүстәре бар, мәҫәлән,Юғары ныҡлыҡ ҡармаҡлы осонда тимер сүсһәмТүбән йөк ҡармаҡлы осонда тимер сүс. Юғары - ныҡлыҡ ҡармаҡлы ос тимер сүстәре ҙурыраҡ көсөргәнешкә сыҙамлы, уларҙы юғары - етештереүсән бетон ҡулланыу өсөн яраҡлы итә. Икенсе яҡтан, түбән - йөклө осонда тимер сүстәре урынлыраҡ өсөн аҙ талапсан проекттар, унда уртаса ныҡлыҡ талап ителә.
Ҡаршылыҡҡа йоғонто яһай
Төп ысулдарының береһе, улар иркен ҡармаҡлы ос тимер сүс яҡшырта ныҡлығы бетон уның ярсыҡҡа ҡаршы тороусанлыҡты арттырыу. Бетон ҡыҫҡарыу, температура үҙгәрештәре һәм тышҡы йөкләмәләр кеүек төрлө факторҙар арҡаһында ярылыуға әүәҫ. Ҡасан ярсыҡтар барлыҡҡа килә, улар һыу, хлорид иондары һәм углекислый газ кеүек зарарлы матдәләр өсөн юлдар менән тәьмин итә ала, бетонға үтеп инә, арматураның коррозияһына һәм конструкцияның ғүмер оҙайлығының кәмеүенә килтерә.
Осраҡлы таралған тимер сүстәр ярсыҡтар таралыуына ҡаршы барьер булып эшләй. Ярыҡ барлыҡҡа килә башлағас, сүстәр ярсыҡты күперә, ярсыҡ йөҙө аша йөктө күсерә. Был ярсыҡтың үҫешен ҡулға алырға һәм уның ҙурыраҡ булырға ҡамасаулауына булышлыҡ итә. Тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, бетон менән иркен ҡармаҡлы ос тимер сүстәре һиҙелерлек түбәнерәк була ала ярсыҡ киңлектәре менән сағыштырғанда, ябай бетон. Мәҫәлән, плиталарҙа үткәрелгән тикшеренеүҙең 2% дозаһында тимер сүстәрҙе өҫтәү күләме буйынса максималь киңлекте 50% тиклем кәметкән [1].
Ҡаршылыҡтың йоғонтоһон яҡшыртыу
Ярыҡҡа ҡаршы тороусанлыҡтан тыш, иркен ҡармаҡлы ос тимер сүс шулай уҡ бетондың һуғыуға ҡаршы тороусанлығын яҡшырта. Сәнәғәт ҡаттары, тротуарҙар һәм күпер палубалары кеүек структуралар йыш ҡына хәрәкәт итеүсе машиналарҙан, машиналарҙан йәки ҡолаған объекттарҙан йөктәргә дусар ителә. Ябай бетондың тәьҫир итеү энергияһын үҙләштереү һәм таратыу мөмкинлеге сикләнгән, был ҡамсылауға, ярылыуға, хатта структур етешһеҙлеккә килтерергә мөмкин.
Бетон матрицаһындағы тимер сүстәр һуғыу энергияһын үҙләштерә һәм тарата, ҙур ярсыҡтар барлыҡҡа килергә ҡамасаулай һәм структур зыян хәүефен кәметә. Һөжүм булғанда, сүстәр һуҙыла һәм деформациялана, энергияны үҙләштерә һәм уны катастрофик етешһеҙлек тыуҙырыуға юл ҡуймай. Был үҙенсәлек менән бетон менән иркен ҡармаҡлы осонда тимер сүстәре идеаль һайлау өсөн ҡулланыу, унда юғары йоғонто ҡаршылыҡ талап ителә, мәҫәлән, хәрби ҡоролма һәм ауыр - трафик райондарында.
Ирандаға ҡаршы тороусанлыҡ
Абразация — бетондың ныҡлығына йоғонто яһаусы тағы бер әһәмиәтле фактор, бигерәк тә сәнәғәт ҡаттарында, тротуарҙар һәм гидравлика ҡоролмалары кеүек урындарҙа. Абразация транспорт сараларының хәрәкәт итеүе, һыу тәьҫире - киҫәксәләр йәки ҡаты әйберҙәрҙе ҡырҡыуҙан килеп сығыуы мөмкин. Ваҡыт үткән һайын абразив бетондың өҫтөн арыта ала, нигеҙендә ятҡан ҡатламдарҙы фашлай һәм структур бөтөнлөгөн кәметә.
Өҫтәү иркен ҡармаҡлы ос тимер сүстәре бетондың абразивҡа ҡаршы тороусанлығын яҡшырта ала. Сүстәр бетон өҫтө ҡатылығын һәм ҡатылығын арттыра, был уға абразив арҡаһында кейелгән һәм күҙ йәштәренә сыҙамлы итә. Ҡорос сүстәре менән ябай бетон һәм бетон араһындағы сағыштырмаса тикшеренеүҙең асыҡланғанса, тимер сүстәре булған бетондың абразив циклдар һаны билдәләнгәндән һуң 30% тиклем абразив юғалтыу аҙ булған [2].
Арыу ҡаршылыҡты көсәйтергә
Бетондан эшләнгән структуралар йыш ҡына ҡабат-ҡабат йөкләүгә дусар ителә, был арыу етешһеҙлегенә килтерергә мөмкин. Арыу етешһеҙлеге бетон ваҡыт үткән һайын ҡабатланған йөктәрҙең кумулятив эффектына ҡаршы тора алмағанда барлыҡҡа килә. Был күперҙәр кеүек структураларҙа тәнҡитле мәсьәлә, унда транспорт саралары даими хәрәкәт итеү цикл йөкләү шарттарын барлыҡҡа килтерә.
Ирекле ҡармаҡлы осонда тимер сүстәр бетондың арыу ҡаршылығын яҡшырта, көсөргәнеште бөтә бетон матрица буйлап тигеҙ итеп таратып. Сүстәр микро-тере көстәре булып эшләй, ярсыҡ остарында көсөргәнеш концентрацияһын кәметә һәм цикл йөкләмәләрендә ярсыҡтар таралыуына юл ҡуймай. Тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, тимер сүстәре менән бетон ябай бетон менән сағыштырғанда күпкә оҙонораҡ арыу ғүмеренә эйә була ала. Мәҫәлән, нурҙарҙа арыу һынауында тимер сүстәр өҫтәү етешһеҙлектәр өсөн кәрәкле йөк циклдары һанын 50% тиклем арттырҙы [3].
- Ҡаршылыҡ иретергә йоғонто яһау
Һалҡын климатта бетон туңдырыуға дусар була - иретергә циклдар, был ҙур зыян килтерергә мөмкин. Бетон пораларында һыу туңғанда, ул киңәйә, эске баҫым барлыҡҡа килтерә, был ярылыуға һәм ҡамсыға килтерергә мөмкин. Өҫтәү иркен ҡармаҡлы осонда тимер сүстәр яҡшырта ала туңдырыу - иретергә ҡаршы бетон.
Сүстәр туңдырыу һыуының киңәйеше арҡаһында барлыҡҡа килгән эске көсөргәнеште еңеләйтергә ярҙам итә. Улар бетон структураһына өҫтәмә нығытыу бирә, туңдырыу ваҡытында ярсыҡтарҙы барлыҡҡа килтереүҙе һәм таралыуға юл ҡуймай. Өҫтәүенә, сүстәр шулай уҡ бетондың үтеп инеүсәнлеген кәметергә мөмкин, был пораларға инә алған һыу күләмен сикләй һәм туңдырыу хәүефен кәметә – иретергә зыян килтерә.
Практик ҡушымталар һәм эштәрҙе өйрәнеү
Ҡулланыу өҫтөнлөктәре иркен ҡармаҡлы ос тимер сүс бетон күп һанлы практик ҡулланыуҙа күрһәтелгән. Мәҫәлән, ҙур масштаблы сәнәғәт келәт проекты, ҡулланыу .Бетон тимер сүсиҙән плиталарында бетондың ярсыҡҡа ҡаршы тороусанлығын һәм абразивҡа ҡаршы тороусанлығын яҡшыртҡан. Келәт ҡатыны ҙур зыян күрмәйенсә ауыр погрузчик трафикы һәм абразив материалдарға сыҙамлы, ҡиммәтле ремонтлау һәм хеҙмәтләндереүҙең кәрәклеген кәметә.
Күпер төҙөү проектында бетон палубаға тимер сүстәр өҫтәү арыуға ҡаршы тороусанлыҡты һәм тәьҫиргә ҡаршы тороусанлыҡты яҡшыртты. Күпер цикл тейәүгә трафиктан һәм транспорт сараларынан ваҡыты-ваҡыты менән йоғонто яһай ала, уның оҙайлы ваҡытҡа ныҡлығы һәм хәүефһеҙлеген тәьмин итә.
Һығымта
Һүҙҙе йомғаҡлап, иркен ҡармаҡлы ос тимер сүс ҡиммәтле өҫтәү булып тора, бетон, уның ныҡлығын һиҙелерлек яҡшырта ала. Ҡаршылыҡтың көсәйтелгән, һуғыуға ҡаршы тороусанлыҡ, абразивҡа ҡаршы тороусанлыҡ, арыу ҡаршылыҡ һәм туңдырыу - иретергә ҡаршы тороусанлыҡ, тимер сүстәр бетон конструкцияларының ғүмерен оҙайтырға һәм хеҙмәтләндереүҙең сығымдарын кәметергә ярҙам итә.
Ҡорос сүстәре менән тәьмин итеүсе булараҡ, мин юғары - сифатлы продукция менән тәьмин итеү өсөн үҙ өҫтөнә ала, улар беҙҙең клиенттар төрлө ихтыяждарын ҡәнәғәтләндерә. Һеҙ бәләкәй генә - масштаблы торлаҡ проекты йәки ҙур - масштаблы инфраструктура үҫеше өҫтөндә эшләйһегеҙме, беҙҙең тимер сүстәре һеҙҙең етештереүсәнлекте һәм ныҡлыҡты тәҡдим итә ала.
Әгәр һеҙ ҡыҙыҡһыныу тураһында күберәк белергә, нисек беҙҙең иркен ҡармаҡ ос тимер сүс һеҙҙең бетон проекттарының ныҡлығын арттыра ала, йәки әгәр һеҙ үҙегеҙҙең аныҡ талаптар тураһында фекер алышырға теләһәгеҙ, рәхим итеп, беҙгә иркенләп мөрәжәғәт итергә. Беҙ һеҙҙең менән хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлеген көтәбеҙ һәм һеҙҙең төҙөлөш эштәренең уңышына үҙ өлөшөн индерәбеҙ.
Һылтанмалар
[1] «Ҡорос сүстәрҙең бетон плиталарын ҡырҡыуға ҡаршы тороусанлығына йоғонтоһо, бетон тикшеренеүҙәре журналы, 1-се том. XX, No XX, 20XX.
[2] «Ҡорос сүсенең абразивҡа ҡаршы тороусанлығы — нығытылған бетон», Халыҡ-ара граждандар төҙөлөшө журналы, 1-се том. XX, No XX, 20XX.
[3] «Ҡорос сүсенең арыу тәртибе — нығытылған бетон балҡыштар», структур инженерия журналы, Vol. XX, No XX, 20XX.